ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΤΟ ’40 - ’41, ΟΠΩΣ ΤΗ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΗΣ

Βομβαρδισμένη πολιτεία

• 
  Γερμανοί επιθεωρούν τις καταστροφές που προκάλεσαν οι αεροπορικές επιδρομές στην οδό Καντανολέων
• 
  Οδός Χατζημιχάλη Γιάνναρη, στα όρια της παλιάς πόλης. Οι καταστροφές που σημειώθηκαν ήταν μεγάλες
• 
  Γερμανοί επιθεωρούν τις καταστροφές που προκάλεσαν οι αεροπορικές επιδρομές στην οδό Καντανολέων
• 
  Ισοπεδωμένα κτήρια στην οδό Κανεβάρο
• 
  Οδός Χατζημιχάλη Γιάνναρη, στα όρια της παλιάς πόλης. Οι καταστροφές που σημειώθηκαν ήταν μεγάλες
• 
  Γερμανοί επιθεωρούν τις καταστροφές που προκάλεσαν οι αεροπορικές επιδρομές στην οδό Καντανολέων
• 
  Οδός Χατζημιχάλη Γιάνναρη, στα όρια της παλιάς πόλης. Οι καταστροφές που σημειώθηκαν ήταν μεγάλες

PrevNext

Το καλοκαίρι του 1941 βρίσκει την παλιά πόλη των Χανίων τραυματισμένη βαριά από τους βομβαρδισμούς των δυνάμεων του Αξονα. Λίγο καιρό πριν, πρώτα οι Ιταλοί και στη συνέχεια οι Γερμανοί με αεροπορικές επιδρομές είχαν καταφέρει σοβαρά πλήγματα στο ιστορικό κέντρο των Χανίων που μετρούσε τα πρώτα του θύματα. Μαζί με τις ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν, καταστράφηκαν μια για πάντα και ορισμένα από τα εμβληματικά αρχοντικά της παλιάς πόλης αλλά και δεκάδες ακόμα σπίτια και καταστήματα της περιοχής. Μέσα από τις μαρτυρίες 4 ανθρώπων, που έζησαν τις δραματικές εκείνες ώρες και ημέρες, αλλά και με τη βοήθεια του ιστορικού ερευνητή Μανώλη Μανούσακα οι “διαδρομές” γυρίζουν σήμερα πίσω το ρολόι του χρόνου και κάνουν μια περιήγηση στη βομβαρδισμένη πολιτεία των ετών ’40 – ’41.

Το εμβληματικό κτήριο της Σχολής Χωροφυλακής είχε υποστεί ζημιές στη στέγη του. Δυστυχώς με εντολή των Γερμανών το κτήριο κατεδαφίστηκε τα χρόνια της Κατοχής.

Βομβαρδισμοί από Ιταλούς και Γερμανούς
Ο βομβαρδισμός της παλιάς πόλης από τις δυνάμεις του Άξονα, που ισοπέδωσε ένα μεγάλο μέρος της έγινε σε δύο φάσεις, όπως εξηγεί ο ιστορικός ερευνητής Μανώλης Μανούσακας: «Ο πρώτος βομβαρδισμός έγινε την 1η Νοεμβρίου του 1940 από ιταλικά πολεμικά αεροσκάφη που ήρθαν από τη Ρόδο. Πέρασαν αρχικά από τον κόλπο της Σούδας για να χτυπήσουν τις εγκαταστάσεις που υπήρχαν. Εκεί σκοτώθηκαν και οι πρώτοι Χανιώτες. Μεταξύ αυτών ο πατέρας του Τάκη του Χουλιόπουλου που ήταν μόνιμος αξιωματικός και εκείνη την ώρα μαζί με κάποιους φαντάρους φόρτωναν κάποια υλικά σε ένα καράβι καθώς η επιστράτευση είχε ξεκινήσει».
Μετά τη Σούδα τα ιταλικά βομβαρδιστικά συνέχισαν την πορεία τους δυτικά προς τα Χανιά. Πέρασαν από την οδό Αποκορώνου. Εκεί βρίσκονταν μεταξύ άλλων το σπίτι του παλιού Γάλλου γιατρού Βωμ στο οποίο κατοικούσε η οικογένεια Νικολακάκη: «Την ώρα εκείνη είχαν τραπέζι και μεταξύ των καλεσμένων ήταν και ο γνωστός από το λεύκωμα για τη Μικρά Ασία Χανιώτης αξιωματικός Δημοσθένης Κυρμιζάκις, ο οποίος είχε πάρει το χαρτί της επιστράτευσης και μετά το μεσημεριανό ήταν έτοιμος να πάει στη Σούδα για να φύγει. Οταν άκουσαν τα αεροπλάνα οι άνθρωποι που ήταν στο σπίτι βγήκαν στην ταράτσα να δουν τι συμβαίνει. Τότε ο Κυρμιζάκις ακούγοντας τους βομβαρδισμούς τους φώναξε αμέσως να τρέξουν κάτω. Ο ίδιος έμεινε τελευταίος. Το σπίτι βομβαρδίστηκε κι ενώ οι άλλοι πρόλαβαν να πάνε κάτω εκείνος τελικά σκοτώθηκε καθώς πλακώθηκε από τα ερείπια».
Οι βομβαρδισμοί συνεχίστηκαν στη Νέα Χώρα, στο Πεδίον του Αρεως (το σημερινό Εθνικό Στάδιο) και στην παλιά πόλη. Κύριος στόχος των Ιταλών φασιστών ήταν η Σχολή Χωροφυλακής που βρισκόταν στην Πύλη της Αμμου. Ωστόσο, η Σχολή τελικά δεν βλήθηκε αλλά υπήρξαν θύματα καθώς χτυπήθηκε ένα καφενείο που ήταν κοντά μέσα στο οποίο βρίσκονταν σπουδαστές της Σχολής αλλά και πολίτες.
Σφοδρότεροι και καταστροφικότεροι υπήρξαν οι βομβαρδισμοί που πραγματοποίησαν λίγο καιρό αργότερα οι ναζί. «Οι βομβαρδισμοί αυτοί άρχισαν τον Απρίλιο του 1941 και εντάθηκαν τον Μάιο του 1941. Ο ισχυρότερος βομβαρδισμός, που κάηκε ουσιαστικά η συνοικία του Καστελίου, έγινε λίγο πριν την πτώση των Γερμανών αλεξιπτωτιστών», σημειώνει ο κ. Μανούσακας και προσθέτει ότι αυτή τη φορά οι κατακτητές είχαν σαν κύριο στόχο το κτήριο της παλιάς 5ης Μεραρχίας. Και αυτή τη φορά, ωστόσο, το κτήριο – στόχος δεν έπαθε σοβαρές ζημιές αλλά η γύρω περιοχή κυριολεκτικά ισοπεδώθηκε.
Οι καταστροφές που σημειώθηκαν στην παλιά πόλη εκείνη την περίοδο ήταν τεράστιες. Υπολογίζεται ότι πάνω από το 1/3 της πόλης των Χανίων ισοπεδώθηκε. Οι ζημιές στην παλιά πόλη ήταν ακόμα μεγαλύτερες. Δυστυχώς, ακόμα και κτήρια που δεν είχαν καταστραφεί ολοσχερώς αλλά είχαν υποστεί ζημιές τις ημέρες της κατοχής ή και αργότερα, γκρεμίστηκαν.
Οι συνοικίες που υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές ήταν το παλιό εμπορικό κέντρο, το Καστέλι και η Σπλάντζια και κυρίως το δυτικό της τμήμα. «Αντίθετα ο Τοπανάς βγήκε σχεδόν αλώβητος καθώς οι Γερμανοί πίστευαν ότι μέσα στον Φιρκά υπήρχαν Ιταλοί αιχμάλωτοι. Αυτό δεν ίσχυε, ωστόσο, για καλή τύχη του Τοπανά αυτό δεν το γνώριζαν οι Γερμανοί. Αντίστοιχα η Οβριακή υπέστησε ζημιές κατά το 20%, ενώ στην υπόλοιπη πόλη υπήρξαν σποραδικές καταστροφές», τονίζει ο κ. Μανούσακας.

• 
  Πανοραμική όψη της βομβαρδισμένης παλιάς πόλης. Στο βάθος διακρίνονται τα Νεώρια τα οποία ευτυχώς δεν υπέστησαν πολύ σοβαρές ζημιές
• 
  Οι βομβαρδισμοί άφησαν πίσω τους μόνο συντρίμμια στην οδό Μουσούρων
• 
  Πανοραμική όψη της βομβαρδισμένης παλιάς πόλης. Στο βάθος διακρίνονται τα Νεώρια τα οποία ευτυχώς δεν υπέστησαν πολύ σοβαρές ζημιές
• 
  Δύο μεγάλες τρύπες προκάλεσαν στην οροφή των Νεωρίων οι γερμανο-ιταλικοί βομβαρδισμοί
• 
  Αγνώριστη μετά τους βομβαρδισμούς η οδός Χάληδων
• 
  Το στιγμιότυπο από τη βομβαρδισμένη οδό Χατζημιχάλη Νταλιάνη
• 
  Οι βομβαρδισμοί άφησαν πίσω τους μόνο συντρίμμια στην οδό Μουσούρων
• 
  Πανοραμική όψη της βομβαρδισμένης παλιάς πόλης. Στο βάθος διακρίνονται τα Νεώρια τα οποία ευτυχώς δεν υπέστησαν πολύ σοβαρές ζημιές
• 
  Οι βομβαρδισμοί άφησαν πίσω τους μόνο συντρίμμια στην οδό Μουσούρων

PrevNext

Ο Μ. Μυλωνάς μπροστά στο τζαμί της Χατζ. Νταλιάνη όπου είχε πέσει βόμβα

ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΥΛΩΝΑΣ: «Εξαφανίστηκε η Δασκαλογιάννη»
«Μέναμε στην οδό Δασκαλογιάννη όταν κηρύχθηκε ο πόλεμος. Σε ένα παλιό ξενοδοχείο χαμηλά μετά τον Αγιο Ρόκο δεξιά όπως κατεβαίνουμε προς το λιμάνι. Επτά οικογένειες μέναμε τότε εκεί, οικογένεια και δωμάτιο, για όλους υπήρχαν δύο καμπινέδες. Καταφύγιο τότε ήταν τα παλιά λουτρά κάτω από την πλατεία της “Σπλάντζιας”. Τι καταφύγιο τώρα, με 30 πόντους χώμα, αν έπεφτε βόμβα πάνω θα πηγαίναμε όλοι… άκλαυτοι» θυμάται ο Μανώλης Μυλωνάς που σε ηλικία 11 ετών έζησε την καταστροφή της παλιάς πόλης.
Ο κ. Μανώλης μας μιλάει για τον πρώτο βομβαρδισμό των Ιταλών. «Κτύπησαν τη Σχολή Χωροφυλακής τότε, έπαθε ζημιές η σκεπή κυρίως. Σκοτώθηκαν μεταξύ άλλων ο Λαμπρινός και η Καραρόλενα που έμεναν στο Φάληρο. Ηταν ένα απίστευτης ομορφιάς κτήριο πάνω στο προμαχώνα, το οποίο στη συνέχεια διέλυσαν οι Γερμανοί για να πάρουν τις πέτρες του».
Μαζί με τον κ. Μανώλη περπατάμε τη Χατζ. Νταλιάνη κατευθυνόμαστε στον εκεί Μιναρέ και στο εργοστάσιο του Μαλινάκη που ήταν ένα τμήμα του τζαμιού. «Εδώ!» μας δείχνει ο συνομιλητής μας τη σκεπή «έπεσε η βόμβα στο εργοστάσιο και ο καπνός έβγαινε από το μιναρέ!».
Περπατώντας στην παλιά πόλη ο κ. Μυλωνάς μας εξηγεί πως «αυτοί που ισοπέδωσαν τη παλιά πόλη ήταν οι Γερμανοί. Ειδικά ο λόφος Καστέλι ήταν μοναδικός, υπήρχαν κτήρια και σπίτια μοναδικής ομορφιάς. Τι καλά θα ’ταν να είχαν διατηρηθεί! Αλλος τόπος θα ήταν τα Χανιά!».
Το ίδιο μεγάλες ήταν οι καταστροφές και στα σπίτια της Δασκαλογιάννη. Ελάχιστα κτίσματα γλύτωσαν. «Κάθε μέρα βομβάρδιζαν! Κάθε μέρα! Ακουγες τα αεροπλάνα, τον φοβερό, τρομαχτικό ήχο των βομβών όταν έπεφταν. Οταν πλησίαζε η μέρα της πτώσης των αλεξιπτωτιστών φορτώσαμε τα πράγματα μας σε ένα κάρο και πήγαμε στο Βαμβακόπουλο όπου μέναμε όλοι σε ένα δωμάτιο. Εγώ και η μητέρα μου που ήταν έγκυος γιατί ο πατέρας μου ήταν ακόμα στην ηπειρωτική Ελλάδα (ήταν φαντάρος στο Αλβανικό μέτωπο). Οταν μετά τους βομβαρδισμούς γυρίσαμε, εγώ ξυπόλυτος, είδαμε το παλιό ξενοδοχείο που μέναμε να έχει γίνει ένας τεράστιος όγκος από μπάζα. Εκαιγε το έδαφος από τις βόμβες. Η μάνα μου άρχισε να κλαίει. Ευτυχώς είχαμε αγοράσει ένα σπιτάκι στη Γερασίμου Βλάχου που ετοιμαζόμασταν να μετακομίσουμε που γλύτωσε». Ο κ. Μανώλης θυμάται την κατάρριψη ενός βομβαρδιστικού και την περιέργεια του ίδιου και των άλλων παιδιών να δουν το αεροπλάνο που είχε πέσει και τον καμένο Γερμανό μέσα σε αυτό! Επίσης θυμάται τους Ιταλούς αιχμάλωτους. «Είχαν φέρει από την πάνω Ελλάδα αρκετές χιλιάδες Ιταλούς που τους κρατούσαν οι δικοί μας στην Αγιά. Οταν έπεσαν οι Γερμανοί τους απελευθέρωσαν και οι Ιταλοί όρμησαν στα σπίτια και πήραν ό,τι ρούχα είχαν, γιατί τα δικά τους ήταν διαλυμένα και… έβλεπες έναν Ιταλό να φοράει βράκες και κιλότες, πουκάμισα και στιβάνια» αφηγείται.
Παιδί Μικρασιατών προσφύγων κ. Μυλωνάς δεν μπορεί να ξεχάσει τις άσχημες συμπεριφορές απέναντί τους από τους ντόπιους. «Δυστυχώς πάρα πολλοί ντόπιοι μας αποκαλούσαν πρόσφυγκες, σφίγκους, τουρκόσπορους και τις γυναίκες παστρικές. Αυτή ήταν η αλήθεια…».

«Όλος ο δρόμος είχε γεμίσει μπάζα» θυμάται ο κ. Χρ. Μποτωνάκης

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΤΩΝΑΚΗΣ: «Χάσαμε το σπιτικό μας»
«Είχε αγοράσει ο πατέρας μου από ένα Τούρκο γιατρό ένα σπίτι τριώροφο απέναντι από τις τεχνικές υπηρεσίες της Περιφέρειας. Το είχε επισκευάσει, το είχε περιποιηθεί και μετά τους βομβαρδισμούς… δεν έμεινε λίθος πάνω σε λίθο» διηγείται ο κ. Χρήστος Μποτωνάκης που ήταν 9 χρονών το 1941. Όπως και οι περισσότερες οικογένειες όταν ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί έτσι και η οικογένεια Μποτωνάκη έφυγε για του “Μπαμπαλή” στον Αποκόρωνα και έπειτα στο Βουλγάρω Κισάμου, το χωριό καταγωγής της μητέρας του.
«Οταν σταμάτησαν οι μάχες, γυρίσαμε κάποια στιγμή πίσω. Από το τριώροφο σπίτι μας, με 18 δωμάτια, δεν είχε μείνει τίποτα! Μια γωνιά είχε γλυτώσει με το τζάκι και από κάτω ένας τενεκές με ζάχαρη, από όλο το σπίτι! Η μάνα μου έκλαψε πολύ βλέποντάς το! Δεν μπορούσαμε να μείνουμε στη Σπλάντζια και γυρίσαμε πάλι στα χωριά μας. Αλλά κατά διαστήματα επειδή υπήρχαν συνέχεια επεισόδια στα χωριά και οι Γερμανοί μας εκτόπιζαν, αναγκαζόμασταν και γυρίζαμε στα Χανιά και μέναμε σε ένα ξάδελφο του πατέρα μου απέναντι από το 1ο Γυμνάσιο. Μόλις ηρεμούσαν τα πράγματα επιστρέφαμε στο χωριό, γιατί εκεί δεν πεινούσαμε, κάτι τρώγαμε. Στην πόλη δεν υπήρχε τίποτα να φας. Κοντά στο σπίτι του συγγενή μας ήταν η “Κομαντατούρ” και άκουγες όλη ημέρα τις φωνές των ανθρώπων που βασάνιζαν εκεί μέσα. Τις θυμάμαι σαν να ήταν χθες».
O κ. Χρήστος επιστρέφει με τη μνήμη του στην εποχή εκείνη. «Ο λόφος Καστέλι ήταν το… Κολωνάκι των Χανίων. Στενότερος ο κεντρικός δρόμος αλλά καταπληκτικά κτήρια. Μετά τον πόλεμο τι είχε απομείνει; Μόνο βουνά από μπάζα! Το οικόπεδο το δικό μας το ξεμπαζώσαμε το 1957!»

«Η γειτονιά δεν αναγνωριζόταν μετά τους βομβαρδισμούς» λέει ο Α. Μπούρμπος καθώς αφηγείται ιστορίες από την Κατοχή στο καφενείο της Σπλαντζίας

ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΠΟΥΡΜΠΟΣ: «Ολη η Σπλάντζια… χαλάσματα»
«Οι πρώτοι βομβαρδισμοί έγιναν το Νοέμβρη του ’40 από τους Ιταλούς. Πήραμε ό,τι πράγματα είχαμε τότε και πήγαμε οικογενειακώς στον Φρε στον Αποκόρωνα. Τι να κάνουμε στη Σπλάντζια; Να πάμε στα καταφύγια; Τρίχες, καμία ασφάλεια δεν σου πρόσφεραν. Ο κόσμος φοβόταν, πόλεμος ήταν» λέει ο Αντώνης Μπούρμπος.
Θυμάται πώς ήταν η πλατεία πριν τον πόλεμο. «Υπήρχαν πάρα πολλά καφενεία και μαζευόταν πολύς κόσμος, ντόπιοι, χωροφύλακες από τη Σχολή, στρατιωτικοί».
Σε εφηβική ηλικία τότε θυμάται καλά τα γεγονότα. Εμενε κοντά στον Αγιο Νικόλαο. «Ολη η Σπλάντζια ήταν χαλάσματα. Είναι δύσκολο να σου περιγράψω. Το δε Καστέλι είχε διαλυθεί, το ίδιο και οι καμάρες, το γεφυράκι. Το πατρικό μου σπίτι πήρε φωτιά από εμπρηστικό βλήμα γιατί ήταν ξύλινο το πάτωμα αλλά δεν κάηκε ολόκληρο. Εκείνες τις ημέρες έχασα και τον πατέρα μου. Ηταν υπάλληλος στα 3 Τ (στην τηλεφωνία της εποχής) και είχαν πάει στο Μάλεμε για να φτιάξουν κάτι γραμμές και τους ξεπάστρεψαν οι Γερμανοί».
Πέρασαν πολλά χρόνια για να μπορέσει να ανοικοδομηθεί η περιοχή καθώς χρόνια μετά το τέλος της κατοχής, υπήρχαν ακόμα πολλά μπάζα και άλλα σημάδια των βομβαρδισμών.

«Αυτό ήταν το σπίτι μας… Το μοναδικό που γλύτωσε» λέει η κα Αργυρώ Χιώτη

ΑΡΓΥΡΩ ΧΙΩΤΗ: «Αυτό ήταν το βιος μας»
Παιδί προσφύγων και η Αργυρώ Χιώτη γεννήθηκε το 1928 και το 1941 ήταν 13 ετών. «Οι γονείς μου είχαν ζήσει τον πόλεμο γιατί ήλθαν από τη Μικρά Ασία και όταν ξεκίνησαν να πέφτουν οι βόμβες ήξεραν από τον ήχο των σειρήνων αν ξεκινάει ή τελειώνει ο βομβαρδισμός. Κάποια στιγμή, οι γονείς μου όπως και άλλοι αποφασίσαμε να φύγουμε από την πόλη και πήγαμε στη Μαλάξα για μεγαλύτερη ασφάλεια γιατί τα αεροπλάνα έρχονταν κάθε μέρα. Βλέπαμε τα αεροπλάνα να ρίχνουν τις βόμβες στη Σούδα και στα Χανιά, είδαμε και τους αλεξιπτωτιστές όταν έπεσαν» σημειώνει η κα Αργυρώ.
Στη Μαλάξα έμειναν 5 ημέρες, κοιμόντουσαν στα χωράφια. Επειτα όταν κόπασαν οι μάχες, γύρισαν πίσω στην πόλη. Μαζί με τη κα Αργυρώ περπατάμε από το σπίτι της σήμερα στην οδό Δασκαλογιάννη προς την Καψοκαλυβών, ένα στενό δρομάκι στη Σπλάντζια πάλι. Μας δείχνει ένα παλιό διώροφο σπίτι. «Αυτό ήταν το σπίτι μας τότε! Τρέμαμε όταν γυρίζαμε γιατί βλέπαμε ότι τα πάντα είχαν καταστραφεί. Το σπίτι αυτό το είχαν αγοράσει οι γονείς μου με πολλές στερήσεις και ήταν σίγουροι πως θα το βρουν καμμένο! Τελικά όλα γύρω είχαν καταστραφεί το σπίτι μας είχε απομείνει! Ήταν από τα λίγα που γλύτωσαν. Καταλαβαίνετε τη χαρά μας» καταλήγει την αφήγηση της.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ: ΑΡΧΕΙΟ ΜΑΝΩΛΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΑ

Παράνομη χωματερή κοντά στη λίμνη Κουρνά

Καταγγελία από τον Φορεά Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς

Παράνομη χωματερή μέσα σε περιοχή Natura, στην οποία έχει εντοπιστεί να απορρίπτουν σκουπίδια και μπάζα και φορτηγά με κρατικές πινακίδες εντόπισε και καταγγέλλει στις αρμόδιες υπηρεσίες ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς.
H  περιοχή βρίσκεται ανάμεσα στη λίμνη του Κουρνά και το χωριό του Κουρνά στον Αποκόρωνα κοντά στη θέση Ξυλαδιανά με πανοραμική θέα στον κάμπο της περιοχής.
Στο έγγραφό του προς το τμήμα Περιβάλλοντος ο Φορέας Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς – Δυτικής Κρήτης σημειώνει ότι ενημερώθηκε σχετικά με χώρο απόθεσης απορριμμάτων εντός περιοχής του Δικτύου NATURA 2000.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε αυτοψία από στελέχη του Φορέα Διαχείρισης όπου κατεγράφησαν τα ακόλουθα: «Ο χώρος απόθεσης βρίσκεται εντός της περιοχής του Δικτύου NATURA 2000 με κωδικό GR 4340010 «Δράπανος – Βορειοανατολικές ακτές – Παραλία Γεωργιούπολης – Λίμνη Κουρνά », εντός των ορίων του Δήμου Αποκορώνου και καταλήγει σε δασωμένο ρέμα. Οι συντεταγμένες του σημείου είναι: χ: 526106, ψ: 3908281 (ΕΓΣΑ 87) ή φ: 35,320011, λ: 24,28848 (WGS 84).»
Σύμφωνα με το φορέα  το σημείο «αποτελεί  ενεργό χώρο απόθεσης καθώς τα υλικά απόρριψης που παρατηρήθηκαν είναι πρόσφατα ενώ κατά την ημέρα και ώρα της αυτοψίας παρατηρήθηκε όχημα βαρέως τύπου (φορτηγό), φέρων πορτοκαλί πινακίδες με αριθμό κυκλοφορίας (αναφέρετε ο αριθμός κυκλοφορίας) που ανεστραμμένο εισήλθε στο πλάτωμα της έκτασης και επιχείρησε να απορρίψει φορτίο με απορρίμματα στο χείλος του ρέματος. Η απόρριψη δεν έλαβε χώρα καθώς ο οδηγός του οχήματος, πιθανόν αντιλαμβανόμενος την παρουσία του οχήματος και των στελεχών του Φορέα Διαχείρισης αναχώρησε προς την κατεύθυνση της λίμνης Κουρνά, ενώ λίγα λεπτά αργότερα και ενώ το όχημα και τα στελέχη του Φορέα Διαχείρισης ακολούθησαν την ίδια διαδρομή προς τα κατάντι, παρατηρήθηκε το ίδιο όχημα να επιστρέφει και πάλι προς την κατεύθυνση του χώρου απόρριψης. Σημειώνεται ότι στον ίδιο χώρο και πριν την έλευση του οχήματος αυτού, υπήρχε σταθμευμένο, γερανοφόρο όχημα».

Ο Φορέας καλεί τις υπηρεσίες της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες δεδομένου ότι :

α) ο χώρος βρίσκεται εντός περιοχής Δικτύου NATURA 2000

β) καταλήγει σε δασωμένο ρέμα, το οποίο πιθανότατα επιφανειακά ή και υπογείως τροφοδοτεί  την λίμνη Κουρνά, επίσης περιοχή του Δικτύου NATURA 2000 με κωδικό GR4340022 «ΛΙΜΝΗ ΚΟΥΡΝΑ ΚΑΙ ΕΚΒΟΛΗ ΑΛΜΥΡΟΥ»

γ) τίθεται σοβαρός κίνδυνος πυρκαγιάς καθότι το ρέμα είναι δασωμένο,

δ) η ευρύτερη περιοχή είναι πόλος έλξης επισκεπτών και ζώνη έντονης τουριστικής κίνησης,
Σημειώνεται πάντως ότι μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει κάποια επίσημη ανακοίνωση για τον εντοπισμό της υπηρεσίας που ευθύνεται για την απόρριψη των απορριμμάτων.

ΣΧΟΛΙΑ

Μικρά – μικρά από την εκδήλωση της “Πρωτοβουλίας Πολιτών”

[Υπερταμείο και ΣΥΡΙΖΑ] Την αντίθεση της στην υπερψήφιση από τη δημοτική ομάδα της “Πρωτοβουλίας” της κατασκευής 8 νέων σχολείων με ΣΔΙΤ κατέθεσε η δημοτική σύμβουλος κα Κ. Βουτετάκη. Εκανε ιδιαίτερη αναφορά στο “Υπερταμείο” τονίζοντας πως θα έπρεπε η αντίδραση της δημοτικής ομάδας να είναι πιο έντονη και σημείωσε πως δεν θα ήθελε τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ στις επερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, στις οποίες η ίδια δεν έχει σκοπό να είναι υποψήφια.
Το θέμα απασχόλησε τις τοποθετήσεις των μελών της Ομάδας με την πλειοψηφία να σημειώνουν πως η “Πρωτοβουλία Πολιτών” ακολούθησε «αυτόνομη πορεία και ο ΣΥΡΙΖΑ την έχει σεβαστεί απόλυτα» για αυτό όπως «είπαν σε πολλά θέματα δεν είχαμε κοινές θέσεις». Ειδικά για το θέμα του “Υπερταμείου” ο κ. Λευτέρης Βεργεράκης υπογράμμισε πως δεν υπάρχει περίπτωση να εκχωρηθεί κανένα από τα αρχαιολογικά και πολιτιστικά μνημεία καθώς και η ίδια η νομοθεσία το προστατεύει αλλά δεν θα το επιτρέψει και το Υπ. Πολιτισμού και η πλειοψηφία της διοίκησης του “Υπερταμείου” που δεν ανήκει στους δανειστές. Σημείωσε επίσης ότι «το θέμα “σηκώνεται” για προφανείς αντιπολιτευτικούς λόγους».
Στο ζήτημα τοποθετήθηκε και ο επικεφαλής της κίνησης Γ. Σαρρής λέγοντας πως οι διαφοροποιήσεις της κας Βουτετάκη είναι «σεβαστές», τόνισε πως «στηρίξαμε το ψήφισμα του Δήμου Χανίων για το Υπερταμείο» και άφησε αιχμές σε βάρος των κ. Φορτσάκη, Διγαλάκη και των τοπικών στελεχών της ΝΔ που «από τη μια ήθελαν να ξεπουλήσουν το κτήριο της Μεραρχίας για να γίνει ξενοδοχείο και τώρα… δήθεν κόπτονται για τα μνημεία όταν και οι βουλευτές της ΝΔ είχαν ψηφίσει την ίδρυση του Υπερταμείου».
[ΑΙΧΜΕΣ] Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο κ. Σαρρής πέρα από την παράταξη Βάμβουκα και στις άλλες παρατάξεις της αντιπολίτευσης. Αρχικά για τις δημοτικές ομάδες του κ. Σκουλάκη και του κ. Παπαδογιάννη σχολίασε πως «ήταν εμφανής η απουσία τους από τις επιτροπές και τα όργανα του δήμου π.χ. στην οικονομική επιτροπή η παράταξη Σκουλάκη από τις 100 συνεδριάσεις δεν συμμετείχε στις 90!». Βολές όμως υπήρξαν και εναντίον του κ. Παπαντωνάκη, σημειώνοντας πως οι υπόλοιπες παρατάξεις τον ψήφισαν για να συμμετέχει στις επιτροπές αντί των συμβούλων της “Πρωτοβουλίας” παρότι η τελευταία είχε τριπλάσιο εκλογικά ποσοστό, επειδή απλά μένει σε ένα στείρο και θολό καταγγελτικό λόγο που δεν ενοχλεί τις παρατάξεις που ασκούν την εξουσία εδώ και χρόνια στον Δήμο. «Οταν συμμετείχαμε στις Επιτροπές βάλαμε ορισμένα ζητήματα που ενόχλησαν πολύ π.χ. που είχαν σχέση με την εργολαβία καθαριότητας και οι άλλες παρατάξεις μας πέταξαν έξω ακόμα και από τα αναπληρωματικά μέλη. Αλλά η παράταξη του ΚΚΕ εκεί. Γιατί; Γιατί τόσα χρόνια που έχει την εμπειρία της συμμετοχής στο Δημοτικό Συμβούλιο δεν βάζει θέματα για τη διαπλοκή στις εργολαβίες, στις καντίνες και σε διάφορα άλλα θέματα για να μην αναφερθώ ονομαστικά. Ενοχλούσαμε και ενοχλούμε με τη στάση μας, δεν περιοριστήκαμε σε ένα ρηχό, καταγγελτικό λόγο» είπε ο κ. Σαρρής χαρακτηριστικά.
[Παρουσίες] Ηταν γνωστό εδώ και καιρό ότι ο πρώην αντιδήμαρχος και δημοτικός σύμβουλος Νεκτάριος Αλεξανδράκης είχε ξεκινήσει μια συνεργασία με την “Πρωτοβουλία Πολιτών” για διάφορα θέματα του Δήμου, μια συνεργασία που δείχνει ότι θα συνεχιστεί στις επόμενες δημοτικές εκλογές, όπως φάνηκε και από την παρουσία του στην εκδήλωση της Τετάτης στο Κ.Α.Μ.

[Ο Κουρούσης και η πραγματικότητα] Με τον τοπικό Τύπο τα έβαλε ξανά ο Χαράλαμπος Κουρούσης. «Δεν δημοσιεύτηκε τίποτα την επόμενη ημέρα του Δημοτικού Συμβουλίου (σ.σ. στις 19 Σεπτεμβρίου του 2018) που συζητήσαμε το θέμα του Γηροκομείου» είπε από το βήμα της συνέλευσης ο κ. Κουρούσης καλώντας τα μέλη της να βγάλουν τα συμπεράσματα τους.
Η ίδια η πραγματικότητα όμως διαψεύδει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τα λεγόμενα του κ. Κουρούση. Τι ακριβώς δεν μετέφερε ο Τύπος σύμφωνα με τον κ. Κουρούση; Τις καταγγελίες του για το ότι το Δημοτικό Γηροκομείο λειτουργεί στην ουσία ως «θεραπευτήριο χρονίων» και όχι ως γηροκομείο (σ.σ. μια αναφορά που κάνει σχεδόν πάντα στις συζητήσεις για το Δημοτικό Γηροκομείο ο κ. Κουρούσης και έχει αναφερθεί πολλές φορές) και το στεγαστικό πρόβλημα του Ιδρύματος (σ.σ. όσο για αυτό τα δημοσιεύματα των “Χ.Ν.” όχι μόνο στην 8ετία που είναι σύμβουλος ο κ. Κουρούσης αλλά και στο παρελθόν σχηματίζουν… βουνό).
Να θυμίσουμε στον κ. Κουρούση και τι έγραψαν τα “Χ.Ν.” μόνο το τελευταίο δίμηνο για το Δημοτικό Γηροκομείο; Τη συνέντευξη εργαζομένων για το θέμα της έλλειψης προσωπικού και της εργολαβίας, την απάντηση της διοίκησης με δελτίο Τύπου αρχικά και συνέντευξη Τύπου στη συνέχεια, τις συζητήσεις σε δύο δημοτικά συμβούλια τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο όπου έγινε πάλι αναφορά στο ίδιο θέμα.
Ομως για τον κ. Κουρούση σε μια συνεδρίαση στην οποία η εφημερίδα πρόβαλε: Το χάσιμο της γαλάζιας σημαίας στον Καλαθά, τα συσσίτια της Σπλάντζιας, τη νέα δημοτική σύμβουλο που ορκίσθηκε και την ανεξαρτητοποίηση Κεμεσίδη, το δημοτικό πάρκιγκ (το θέμα το έβαλε ο επικεφαλής της παράταξης του), τη μετονομασία της Ακρωτηρίου, το Υπερταμείο το… μείζον ήταν οι επαναλαμβανόμενες για άλλη μια φορά αναφορές του ίδιου για το Δημοτικό Γηροκομείο!
Ο γράφων πιστεύει πως τα αβάσιμα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει ο κ. Κουρούσης βλάπτουν περισσότερο τον ίδιο αφού δεν αντιστοιχούν με τη σοβαρότητα και τον τεκμηριωμένο λόγο του μέσα στο Δημοτικό Συμβούλιο.

ΤΟΠΙΚΑ

Μουσείο Μουσικών Κρήτης στις Λουσακιές Κισσάμου

Στέλιος Κουνελάκης (αριστερά) και Μανώλης Πατερομιχελάκης μιλούν για την προσπάθεια του Μουσείου Μουσικών Κρήτης

Για δύο δεκαετίες οι άνθρωποι ενός μικρού χωριού με τεράστια όμως μουσική και χορευτική παράδοση, των Λουσακιών Κισάμου κυνήγησαν το όνειρο τους.
Συγκέντρωσαν σπάνιο υλικό, βρήκαν χώρο, ήλθαν σε επαφή με κορυφαία πανεπιστημιακά ιδρύματα, κτύπησαν πόρτες σε φορείς του δημοσίου και της αυτοδιοίκησης, ξόδεψαν πολλά χρήματα και απίστευτες εργατοώρες. Έτσι σήμερα είναι σχεδόν έτοιμοι με μια ολοκληρωμένη μελέτη για το “Μουσείο Μουσικών Κρήτης” που θα παρουσιαστεί και επίσημα την Παρασκευή 19 Οκτωβρίου στις 6 το απόγευμα στην αίθουσα πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Κισάμου.
Οι Στέλιος Κουνελάκης και Μανώλης Πατερομιχελάκης, πρόεδρος και αντιπρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Λουσακιών μιλούν στα “Χ.Ν.” για μια προσπάθεια ετών που φαίνεται να παίρνει σάρκα και οστά.

• Από που προήλθε η ιδέα το παλιό δημοτικό σχολείο να το μετατρέψετε σε ένα σύγχρονο Μουσείο; 
Σ.Κ.: Ξεκινήσαμε στα 1991 με στόχο να διασώσουμε την πολιτιστική μας κληρονομία, τη μουσική και χορευτική παράδοση της Κισάμου. Καθιερώσαμε δύο βασικές εκδηλώσεις, στις Λουσακιές και στα Πατεριανά Λουσακιών όπου γεννήθηκε ο Συρτός. Προχωρήσαμε σε μια πρώτη συλλογή υλικού με συνεντεύξεις παλιών οργανοπαικτών (ηχογράφηση και απομαγνητοφώνηση) και άλλου υλικού, ενώ το 1993 κάναμε και το πρώτο συνέδριο “Λουσακιές, η ρίζα του Κρητικού Συρτού” και το 2000 το δεύτερο συνέδριο για τη “Μουσική και το χορό της Κρήτης”. Το 1998 αναζητώντας ένα συνεργάτη βρήκαμε την καθηγήτρια κ. Ρένα Λουτζάκη που ήταν τότε στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και μετά στο Μουσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ξεκινήσαμε μια επιστημονική έρευνα για τη μουσική, το χορό, συγκεντρώθηκε ένας τεράστιος όγκος υλικού που έχει απομαγνητοφωνηθεί, έχει αξιολογηθεί και το οποίο θα είναι το πρώτο κομμάτι που θα μπει στο μουσείο. Η κ. Λουτζάκη ήταν αυτή που κατέθεσε την ιδέα για το “Μουσείο Μουσικών της Κρήτης”. Ο Δήμος Κισάμου (επί δημαρχίας Φ. Σκουλάκη) χρηματοδότησε την προμελέτη, ενώ ακολούθως η Περιφέρεια Κρήτης χρηματοδότησε την ολοκληρωμένη μελέτη με 100.000 ευρώ την οποία και παρουσιάζουμε την Παρασκευή 19 Οκτωβρίου.

• Ακούγοντας για “Μουσείο Μουσικών” ένας άνθρωπος που δεν γνωρίζει μπορεί να φανταστεί μια συλλογή οργάνων (λύρες, βιολιά, λαούτα κτλπ.), κάποιες φωτογραφίες κτλπ. Εσείς όμως βλέπουμε ότι έχετε μελετήσει ένα πλήρες διαδραστικό μουσείο, με ηχογραφήσεις, studio. Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό για τα τοπικά δεδομένα ;
Σ.Κ.: Τέτοιο Μουσείο για τη Μουσική δεν υπάρχει σε όλη την Ελλάδα, δεν ξέρω αν υπάρχει και κάπου στην Ευρώπη. Η βασική του καινοτομία είναι ότι είναι διαδραστικό. Ο επισκέπτης θα “δικτυώνεται” με τον κάθε μουσικό χωριστά, τον χώρο, τα πανηγύρια, τις παρέες του! Θα μπορεί νοητά να ταξιδέψει στο παρελθόν και σε όλη μας τη μουσική παράδοση.
Μ.Π.: Το μουσείο έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο, είναι βαθύτατα ανθρωποκεντρικό. Μέσα από το υλικό που έχει συγκεντρωθεί προσεγγίζεται το θέμα από επιστημονική σκοπιά. Πως εξελίχθηκαν οι χοροί, τα έθιμα, οι παραδόσεις της Κρήτης, πως μεταφέρθηκαν στο χρόνο και γιατί σήμερα βλέπουμε ίδια αλλά και διαφορετικά χαρακτηριστικά ακόμα και ανάμεσα στους νομούς της Κρήτης.

• Γιατί όμως στις Λουσακιές ένα τέτοιο μουσείο, σε ένα ημιορεινό χωριό της Κισάμου και όχι σε κάποια μεγαλούπολη: 
Μ.Π.: Οι Λουσακιές αναγνωρίζονται ως η “μήτρα” ο τόπος όπου γεννήθηκε ο Συρτός. Δεν είναι τυχαίο ότι καλλιτέχνες όπως ο “Ναύτης”, ο Ψαραντώνης λένε ότι οι Λουσακιές αποτέλεσαν τη πατρίδα του συρτού. Στις Λουσακιές γεννήθηκε, εξελίχθηκε, αναδείχθηκε ο Συρτός. Πέρα από αυτό ως πολιτιστικός σύλλογος του χωριού έχουμε εργαστεί πολύ πάνω στην ανάδειξη της παράδοσης. Επαναφέραμε τον τρόπο με τον οποίο χόρευαν οι άνθρωποι πριν από 60-70 χρόνια, όλοι στον κύκλο, τα βήματα όμως τα ακολουθούν οι τρεις πρώτοι χορευτές και φιγούρες κάνει ο πρώτος. Έπειτα αναδείξαμε ξεχασμένους χορούς που είχαν εκλείψει. Το “Ρόδον”, όπου στο σπίτι του Στέλιου Κουνελάκη παίχτηκε, ηχογραφήθηκε και βιντεοσκοπήθηκε με μουσικούς τον Μανώλη Καρτσωνάκη και το Μιχάλη Κουνελάκη για πρώτη φορά . Επίσης τον “Σταυρωτό Συρτό” ένα κυκλικό χορό από 5-6 χορευτές στον οποίο όταν δίνει το σήμα ο οργανοπαίκτης, αλλάζουν ντάμες οι άντρες προκειμένου ο κάθε άντρας να πιάσει το χέρι της κοπέλας που τον ενδιαφέρει. Ένας ερωτικός, παλιός χορός που είχε σχεδόν εξαφανιστεί.

• Ο προϋπολογισμός του έργου φτάνει τα 2.200.000 ευρώ, ένα σεβαστό ποσό ειδικά για τις μέρες μας;
Σ.Κ.: Ναι φτάνει σε αυτό το ποσό αλλά βέβαια σε ένα διαγωνισμό θα υπάρχουν εκπτώσεις και θα πέσει το κόστος. Όμως δεν θα πρόκειται για άλλο ένα μουσείο. Θα έχει studio ώστε να ηχογραφούν νέοι καλλιτέχνες και να βγάζουν τη δουλειά τους, εργαστήριο κατασκευής μουσικών οργάνων, αίθουσες και χώρους εκδηλώσεων, εκθεσιακούς χώρους, χώρους κατάλληλους για διοργάνωση συνεδρίων, αναψυκτήριο…

• Μπορεί όμως να είναι βιώσιμο ένα τέτοιο Μουσείο;
Σ.Κ.: Σίγουρα μπορεί! Ήδη έχουμε τη δέσμευση του δημάρχου Κισάμου ότι θα συνδέσει το Μουσείο με το εισιτήριο του Μπάλου. Πληρώνοντας δηλαδή το εισιτήριο του Μπάλου ο επισκέπτης θα μπορεί να έρχεται και στο Μουσείο. Σημειωτέον ότι στο Μουσείο δεν είναι πάνω από 4-5 χιλιομ. από το Καστέλι Κισάμου, απέχει 6 χλμ. από τα Φαλάσαρνα. Μπορεί να αποτελέσει άλλη μια πολύ καλή διέξοδο για τους επισκέπτες της περιοχής που κάθε καλοκαίρι είναι χιλιάδες. Επίσης ένα εκπαιδευτικό εργαλείο για ερευνητές και φοιτητές. Ένας χώρος για να γνωρίσουν τα σχολεία τη μουσική της Κρήτης.
Μ.Π.: Επίσης στο Γαλουβά Λουσακιών πολύ κοντά στο μουείο υπάρχει ο μεγαλύτερος καταγεγραμμένος ελαιώνας στην Κρήτη τον οποίο ως σύλλογος θα αναλάβουμε να αναδείξουμε ώστε να μπορεί κάποιος να τον περπατήσει. Το Μουσείο της Κισάμου είναι κοντά, το ίδιο και η Πολυρρήνια. Το “Μουσείο Μουσικών” μόνο απομονωμένο δεν είναι.

• “Κυνηγάτε” σχεδόν 20 χρόνια αυτό το όνειρο. Πιστεύετε ότι πλέον είστε κοντά;
Σ.Κ.: Το πιστεύουμε από την πρώτη στιγμή για αυτό και το παλεύουμε τόσα χρόνια και είμαστε χαρούμενοι που βλέπουμε να υπάρχει ανταπόκριση από το Υπουργείο Πολιτισμού, τα Πανεπιστήμια μας, την Περιφέρεια Κρήτης, το Δήμο. Ο πολιτισμός είναι ο βασικός πυλώνας της χώρας μας και τώρα τελευταία φαίνεται να το αποκαλύπτουν οι έχοντες την ευθύνη. Το “Μουσείο Μουσικών” μπορεί να είναι στις Λουσακιές αλλά αφορά όλο τον μουσικό πολιτισμό της Κρήτης, αφορά όλους τους Κρητικούς.
Μ.Π.: Από κάπου ξεκινούν όλοι. Από τον Πολιτιστικό Σύλλογο Λουσακιών ξεκίνησε η η δημιουργία της “Ένωσης Πολιτιστικών Συλλόγων Επαρχίας Κισάμου” και έπειτα η “Παγκρήτια Ένωση Πολιτιστικών Συλλόγων”. Αυτό δείχνει τη δυναμική που υπάρχει και τη θέληση να κάνουμε κάτι καλό.

Κτήριο και λειτουργικότητα

Σύμφωνα με τη μελέτη που έχει εκπονηθεί υπό την επίβλεψη του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Μουσείο προβλέπεται μεταξύ άλλων χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων, ανοικτός και κλειστός εκθεσιακός χώρος, χώρος για περιοδικές εκθέσεις, πωλητήριο, studio ηχογραφήσεων, εργαστήρια, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, καφέ-αναψυκτήριο, βοηθητικοί χώροι.

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ

ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΟΙ ΚΑΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ

Οι “νομάδες” της Εκπαίδευσης

Στις άγονες γραμμές της χώρας, σε απομακρυσμένα νησιά, ορεινά χωριά, σε τουριστικές περιοχές, μικρές και μεγάλες πόλεις, οι αναπληρωτές δάσκαλοι και καθηγητές αποτελούν το βασικό στήριγμα της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Κακοπληρωμένοι και με ελάχιστα εργασιακά δικαιώματα αναμένουν κάθε καλοκαίρι την τοποθέτησή τους για να πάρουν τη βαλίτσα τους και να φύγουν για τον τόπο όπου θα βρεθούν συνήθως για ένα χρόνο, μέχρι τον επόμενο σταθμό. Ξεχωριστές εμπειρίες της πορείας αυτής μας μεταφέρουν εκπαιδευτικοί από τα Χανιά και άλλοι που υπηρετούν στον τόπο μας…

Ο μηχανολόγος αναπλ. εκπαιδευτικός Α. Τζαγκαράκης

Με μια βαλίτσα στο χέρι
Με αεροπλάνα, τρένα και βαπόρια ή ενίοτε “κόβοντας” αμέτρητα χιλιόμετρα στους αυτοκινητόδρομους της Ελλάδας ο Αντώνης Τζαγκαράκης ως αναπληρωτής εκπαιδευτικός, μηχανολόγος στην ειδικότητα, έχει τα τελευταία 10 χρόνια “οργώσει” όλη τη χώρα. Από την Πελοπόννησο μέχρι τις Κυκλάδες κι από τη Μακεδονία μέχρι την Κρήτη φέτος είναι η μοναδική φορά που παρέμεινε στο ίδιο σχολείο. Μια ζωή με μια βαλίτσα στο χέρι…
Η δική του περιπέτεια στην εκπαίδευση ξεκίνησε το 2004 και για 3 χρόνια βρέθηκε να διδάσκει σε σχολεία των Χανίων, του Ρεθύμνου και της Κισάμου. Το 2007 θα παρακολουθήσει το ετήσιο πρόγραμμα παιδαγωγικής κατάρτισης στην ΑΣΠΕΤΕ στην Αθήνα και το 2008 θα ξεκινήσει ως αναπληρωτής.
Μέσα σ’ αυτά τα 10 χρόνια ο Αντώνης κλήθηκε να διδάξει σε σχολεία μέσα στη Θεσσαλονίκη, στα χωριά Κουφάλια και Χαλάστρα, στην Αξιούπολη που βρίσκεται στον Νομό Κιλκίς, στην Αμαλιάδα Νομού Ηλείας, στον Νομό Δράμας, ξανά στη Θεσσαλονίκη, στη συνέχεια στην Ξάνθη, τα Χανιά και τη Νάξο, ενώ πέρυσι επέστρεψε ξανά στα Χανιά για να υπηρετήσει στο Εσπερινό ΕΠΑΛ Πλατανιά όπου συνεχίζει φέτος.  «Είναι η πρώτη φορά από τότε που ξεκίνησα να δουλεύω, που πάω για δεύτερη χρονιά στο ίδιο σχολείο. Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά γιατί με το να αλλάζουμε κάθε χρόνο σχολείο δεν προλαβαίνουμε καλά – καλά να γνωριστούμε με τα παιδιά. Οι αναπληρωτές βρισκόμαστε διαρκώς σε μια φάση προσαρμογής κάτι που βέβαια επηρεάζει και το έργο μας», σημειώνει.
Η προσαρμογή αποτελεί λέξη – κλειδί για τη ζωή ενός αναπληρωτή. Εκτός από μαθητές ο Αντώνης και οι συνάδελφοί του αλλάζουν κάθε χρόνο και τόπο διαμονής, ενώ την ίδια στιγμή η έννοια του προγραμματισμού παραμένει άγνωστη γι’ αυτούς. «Καταρχάς δεν γνωρίζουμε ποτέ, πότε θα γίνουν οι προσλήψεις. Εχω ξεκινήσει να κάνω μάθημα και 1 Σεπτεμβρίου, έχω ξεκινήσει και μέσα Σεπτεμβρίου, έχω ξεκινήσει και 7 Ιανουαρίου! Και μιλάμε για πρώτη φάση προσλήψεων. Για ποιο προγραμματισμό να μιλάμε όταν δεν υπάρχει μια δεδομένη ημερομηνία που ξεκινάμε;», αναφέρει και προσθέτει ότι συγχρόνως κάθε αναπληρωτής καλείται να λειτουργήσει ως “καταδρομέας” όταν ειδοποιηθεί ότι αναλαμβάνει κάποια θέση: «Ανακοινώνονται οι προσλήψεις και μέσα σε 2 ημέρες πρέπει να αναλάβεις υπηρεσία! Σκεφτείτε ότι μένω στη Θεσσαλονίκη και με κάλεσαν να διδάξω στη Νάξο. Επρεπε πρώτα να παρουσιαστώ στη Σύρο που είναι τα γραφεία της Δευτεροβάθμιας, να περιμένω την τοποθέτησή μου και στη συνέχεια να δω πότε θα έχει καράβι για να πάω στο νησί που είναι το σχολείο. Μετά ξεκινάει η οδύσσεια να βρεις σπίτι και να τακτοποιηθείς. Ολα αυτά βέβαια προϋποθέτουν πως θα πρέπει να διαθέτεις τουλάχιστον 1000 ευρώ στην άκρη για να πας να κάνεις τη δουλειά σου».
Το βάσανο είναι ακόμα μεγαλύτερο για έναν εκπαιδευτικό που αφήνει πίσω του οικογένεια για να “ξενιτευτεί”: «Για να φύγω από τη Νάξο και να πάω στην οικογένειά μου στη Θεσσαλονίκη έπαιρνα Παρασκευή βράδυ το καράβι, έφτανα στην Αθήνα τα μεσάνυχτα, διανυκτέρευα στο “Ελευθέριος Βενιζέλος” και έφευγα με την πρώτη πρωινή πτήση. Αλλη χρονιά στην Αμαλιάδα παίρναμε ένα ΙΧ μαζί με συναδέλφους και κάναμε 600 χλμ σε 6 ώρες για να φτάσουμε στη Θεσσαλονίκη. Το δρομολόγιό μας στοίχιζε 200 ευρώ, καύσιμα, διόδια κ.λπ. Καταλαβαίνετε ότι για έναν που έχει οικογένεια τα πράγματα είναι δύσκολα υπό αυτές τις συνθήκες. Ομως και αυτοί που δεν έχουν οικογένεια είναι  δύσκολο να κάνουν, όταν κάθε χρόνο βρίσκονται σε άλλο μέρος. Ούτε σχέσεις δεν μπορούν να κάνουν καλά – καλά».
Υπό αυτές τις συνθήκες οι αναπληρωτές ουσιαστικά είναι σαν να είναι “χορηγοί” της εκπαίδευσης αφού τα χρήματα που παίρνουν πάνε τα περισσότερα σε εισιτήρια και έξοδα διαβίωσης (ενοίκια, φαγητό κ.λπ.). «Προσωπικά αισθάνομαι ότι έχω εγκλωβιστεί σε αυτή την κατάσταση. Κάνω 10 χρόνια αυτή τη δουλειά και δεν ξέρω καθόλου τι θα γίνει στο μέλλον. Οι πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης για προσλήψεις είναι στη θετική κατεύθυνση όμως αυτό που θα ήθελα είναι να υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα από την κυβέρνηση και τα υπόλοιπα κόμματα γύρω από το θέμα των αναπληρωτών, των προσλήψεων και γενικότερα του δημόσιου σχολείου ώστε ο καθένας να πάρει τις αποφάσεις του».
«Υπάρχει κάποια ανταμοιβή για όλο αυτό που ζείτε;», ρωτάμε πριν κλείσουμε την κουβέντα μας με τον Αντώνη: «Η επαφή με τα παιδιά σου δίνει δύναμη. Ειδικά όταν οι μαθητές αναγνωρίζουν την προσπάθειά σου. Αυτή είναι η ανταμοιβή μας».

Ο φιλόλογος Δημήτρης Σταματάκης σήμερα συμπληρώνει μια δεκαετία ως αναπληρωτής καθηγητής

Διδάσκοντας στην άγονη γραμμή
Από τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα στην πρωτεύουσα, για μάθημα ως αναπληρωτής στην άγονη γραμμή. Ηταν το 2009 όταν ο φιλόλογος Δημήτρης Σταματάκης έχοντας περάσει ήδη τα 40, πήγε να εργαστεί ως αναπληρωτής στα Ψαρά. Σήμερα συμπληρώνει μια δεκαετία ως αναπληρωτής καθηγητής, διδάσκοντας στο ΓΕΛ Τυμπακίου στο Ηράκλειο ενώ η σύζυγος του Ελένη, επίσης φιλόλογος, ζει στο γειτονικό Ρέθυμνο. Συναντιούνται τα Σασαββατοκύριακα και τις αργίες.
Όπως μας είπε, έχοντας κάνει ένα πολυετή κύκλο στην ιδιωτική εκπαίδευση στην Αθήνα, με ιδιαίτερα και φροντιστήρια, αποφάσισε να δώσει ΑΣΕΠ και να έρθει στην Κρήτη, ελπίζοντας να διοριστεί στο δημόσιο. «Είχα κουραστεί, είχα περάσει τα 40, και δεν άντεχα άλλο τα ιδιαίτερα τα φροντιστήρια, αυτό το ψυχοφθόρο “κυνήγημα”. Ομως έπεσα στην κακή εποχή της κρίσης… Το 2009 διορίστηκα στην άγονη γραμμή στα Ψαρά. Θυμάμαι πήρα το καράβι και μέσω Χίου φτάσαμε μετά από 3,5 ώρες στα Ψαρά. Αγονη γραμμή ωστόσο… εκεί γνώρισα την γυναίκα μου».

ΠΕΝΘΗΜΕΡΗ ΜΕ ΕΝΑ ΜΑΘΗΤΗ
«Οι μαθητές στα Ψαρά, κάθε χρόνο Γυμνάσιο – Λύκειο και οι έξι τάξεις, είναι μόλις 20-25 μαθητές. Όλο το νησί είναι ένα χωριό 300 ανθρώπων. Σε κακοκαιρία και άσχημο καιρό, ήμασταν αποκλεισμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο. Τα παιδιά εκεί δεν έχουν πρόσβαση σε φροντιστήρια. Θα πρέπει ο καθηγητής μέσα στην τάξη να κάνει καλή δουλειά. Άλλωστε οι τάξεις έχουν 3-4 μαθητές. Θυμάμαι, ότι μόλις πήγα στα Ψαρά, έτυχε να έχω έναν μόνο μαθητή στην Γ’ Λυκείου. Και όταν ήρθε η ώρα της πενταήμερης εκδρομής εγώ τον συνόδεψα στην Κρήτη. Το παιδί δεν είχε ξανά φύγει ποτέ από το νησί του».
Ζώντας σε ένα νησί της άγονης γραμμής ως εκπαιδευτικός, «θα πρέπει πρώτα να πλησιάσεις εσύ μια μικρή κοινωνία, για να σε πλησιάσει και εκείνη.
Αν δεν  ανοίξεις το σπίτι σου στους ανθρώπους δεν θα ανοίξουν και εκείνοι το δικό τους σπίτι σε σένα. Είναι αμφίδρομο αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μετά τα Ψαρά, ο κ. Σταματάκης μαζί με την σύζυγό του αποφασίσανε να επιστρέψουν στην Κρήτη. Εκείνη διορίστηκε μόνιμα στο Σπήλι, εκείνος όμως είναι ακόμη αναπληρωτής….
«Δυστυχώς τρέχω ακόμα όπου με βάλει κάθε χρόνο ο Πίνακας. Το 2012 διορίστηκα στον Βάμο, ήμουν τυχερός γιατί υπήρχε ένα κενό εκεί λόγω μια συναδέλφισσας που έμεινε έγκυος. Από εκεί και πέρα δεν ήμουν τυχερός… Την επόμενη χρονιά βρέθηκα στο Ν. Ηρακλείου και μέχρι σήμερα υπηρετώ εκεί, στο Τυμπάκι ενώ η γυναίκα μου μένει στο Ρέθυμνο και κάθε μέρα πηγαίνει στο Σπήλι όπου διδάσκει. Δεν είναι καθόλου εύκολο αυτό, γιατί δοκιμάζεται έτσι μια ανθρώπινη σχέση. Θέλει προσπάθεια… Βρισκόμαστε τα Παρασκευοσαββατοκύ- ριακα».
«Είναι ψυχοφθόρο, γιατί θα πρέπει να συντηρούμε με τους πενιχρούς μας μισθούς, τρία σπίτια. Δύο που ενοικιάζουμε και ένα που είναι η έδρα μας στο Γαβαλοχώρι» μας λέει ο κ. Σταματάκης και προσθέτει λέγοντας: «το χειρότερο από όλα όμως είναι αυτή η απάνθρωπη ομηρία των αναπληρωτών τόσα χρόνια, να καλύπτουν μόνιμες ανάγκες και να μην τους διορίζει μόνιμα το Κράτος. Να μην ξέρει ο αναπληρωτής σήμερα, 45 ετών, 50 ετών, 55 ετών το πού θα διδάσκει του χρόνου, πού θα είναι του χρόνου… Αυτό είναι απάνθρωπο! Είναι ζωώδες!».

Ο καθηγητής Θεολογίας Μ. Σπυρόπουλος, ένας από τους πολλούς εκπαιδευτικούς αναπληρωτές που όλα αυτά τα χρόνια στηρίζουν την Εκπαίδευση υπηρετώντας κάθε σημείο της χώρας

Σύγχρονη Οδύσσεια
Ολα τα μεταφορικά μέσα ακόμα και λάντζες, θαλάσσια ταξί, καΐκια έχει χρησιμοποιήσει για να μετακινηθεί στα νησιά της άγονης γραμμής και σε πολλούς άλλους προορισμούς ανά την Ελλάδα ο καθηγητής θεολογίας Νίκος Σπυρόπουλος από το 2007 που δούλεψε πρώτη φορά στην εκπαίδευση.
Κάθε χρόνο με τα προσωπικά του πράγματα στο χέρι παίρνει το δρόμο για το σημείο όπου έχει τοποθετηθεί.
Ρόδο, Κίμωλο, δύο χρόνια στη Σχοινούσα (Κουφονήσια) στο Αιγαίο, μετά πέρασε στο Ιόνιο και υπηρέτησε σε Κεφαλονιά και Λευκάδα, ακολούθησαν δύο χρόνια στα Χανιά και μετά Χαλκίδα, Λέρος και πάλι Χανιά φέτος!
«Οταν ξεκίνησα να εργάζομαι, υπήρχε μια προοπτική καθώς οι αναπληρωτές τότε κάλυπταν περισσότερο τις έκτακτες ανάγκες, κάποιες άδειες, κάποιες ασθένειες συναδέλφων μόνιμων. Με τις πολιτικές που ακολουθούνται τα τελευταία χρόνια από την έναρξη των μνημονίων ο διορισμός έχει γίνει όνειρο για μας αλλά και εφιάλτης για τους μαθητές και τους γονείς που βλέπουν τα κενά να καλύπτονται τον Νοέμβρη, τον Δεκέμβρη και τον Γενάρη» μας εξηγεί.
Το χειρότερο για ένα αναπληρωτή είναι η εργασιακή ομηρεία και του ότι δεν διαθέτει ούτε κατά το ελάχιστο τα δικαιώματα ενός μόνιμου εκπαιδευτικού με τον οποίο υπηρετούν στο ίδιο σχολείο! «Οκτώ χρόνια τώρα και ούτε ένας διορισμός! Όταν πάνω από 30.000 εκπαιδευτικοί έχουν συνταξιοδοτηθεί. Εχει παγιωθεί έχει γίνει ο κανόνας η ελαστική εργασία, χωρίς εργασιακά δικαιώματα. Δεν μπορείς να αρρωστήσεις γιατί σου αφαιρούν το μισό ημερομίσθιο, δεν δικαιούνται άδεια ανατροφής οι εργαζόμενες που έχουν κάνει παιδί. Και την ίδια ώρα ο πρωθυπουργός μιλάει πάλι για προσλήψεις στη Δ.Ε.Θ. και ο κ. Μητσοτάκης παρουσιάζει το δικό του… όραμα για το σχολείο που το καταστρέφει αφού με τις λογικές του οι καθηγητές δεν θα ασχολούνται με το μάθημα αλλά πώς να βρουν… χορηγούς και έσοδα για το σχολείο ώστε να είναι λειτουργικό, διαφορετικά θα κλείσει. Συγχωνεύσεις σχολειών, αύξηση μαθητών ανά τμήμα και νεοφιλελεύθερες στρατηγικές που οδηγούν στην υποστελέχωση και υπολειτουργία στην ουσία του σχολείου. Αυτό είναι που ζούμε όλα αυτά τα χρόνια» τονίζει.
Όσο για τις απολαβές ένας αναπληρωτής μπορεί μετά από 10 χρόνια υπηρεσία να παίρνει ένα μισθό 900 ευρώ περίπου αλλά την ίδια ώρα υπάρχουν  αναπληρωτές μειωμένου ωραρίου που ξεκινάνε από τα 580 ευρώ το μήνα.

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ
Και αν το εργασιακό και μισθολογικό παρόν παρουσιάζεται… μαύρο, οι αναμνήσεις από την “άγονη γραμμή” είναι πάντα ξεχωριστές. «Δεν μπορώ να ξεχάσω νησιά όπως η Σχοινούσα με τους 200 κατοίκους όπου το σχολείο είναι η καρδιά της τοπικής κοινωνίας. Η σχολική αίθουσα γίνεται το απόγευμα κινηματογραφική αίθουσα, αποτελεί σημείο συνάθροισης για τους κατοίκους. Εκεί πραγματικά βλέπεις τον κοινωνικό ρόλο του σχολείου. Και τα πράγματα δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο. Οταν είχα πάει, η Σχοινούσα είχε 18 μαθητές και τώρα έχει 2 και η Κίμωλος 4! Γιατί να καθήσει ένας γονιός με το παιδί του όταν ξέρει ότι τα κενά στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο θα καλυφθούν τον Ιανουάριο; Επίσης δεν μπορώ να ξεχάσω  τη θητεία μου στο Εσπερινό Γυμνάσιο και Λύκειο στα Χανιά. Με μαθητές οικογενειάρχες, εργαζόμενους που παρακολουθούσαν τα μαθήματα με μεγάλη συνέπεια, μεγάλη αγάπη και με μεγάλη επιτυχία να περνάνε σε πολύ καλές σχολές. Όπως επίσης και το Μουσικό Γυμνάσιο. Αυτές είναι οι στιγμές που δεν ξεχνιούνται».
Η κοινωνική πραγματικότητα για τον αναπληρωτή είναι κάτι παραπάνω από δύσκολη, ειδικά σε τουριστικές περιοχές όπως τα Χανιά. «Η κατάσταση είναι γνωστή. Ελάχιστα τα διαθέσιμα σπίτια, τα νοίκια πανάκριβα και τις περισσότερες φορές σου λένε ότι τον Ιούνιο θα πρέπει να βγεις από το σπίτι γιατί το θέλουμε για Arbnb. Υπάρχουν περιπτώσεις συναδέλφων που σε άλλη περιοχή υπηρετεί ο άντρας, σε άλλη η γυναίκα του, το παιδί μένει με τη γιαγιά ή μετακομίζει και η γιαγιά δίπλα σε κάποιον από τους γονείς! Για  να ξεπεραστούν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν κάθε χρόνο τα σχολεία, πρέπει να γίνουν μόνιμοι διορισμοί, ώστε όλοι οι εκπαιδευτικοί να βρίσκονται την 1η Σεπτεμβρίου στα σχολεία. Δεν γίνεται διαφορετικά χωρίς μόνιμους διορισμούς. Στην Ελλάδα εργάζονται 25.000 αναπληρωτές που στην ουσία αναπληρώνουν τους εαυτούς τους!» σημειώνει. Από την αρχή της χρονιάς στην Κρήτη έχουν χαθεί 900 ώρες θρησκευτικών μας λέει ο καθηγητής τονίζοντας ότι παρόλα αυτά στη Β΄ φάση αναπληρωτών προσλήφθηκε μόλις ένας για όλο το νησί και παραλίγο να… σπάσει το ρεκόρ του 2012-2013 που δεν είχε προσληφθεί ούτε ένας!

Οι Γ. Κίσας και Α. Χίλα εκπαιδευτικοί ειδικοί αγωγής και αναπληρωτές στα Χανιά

Η Ειδική αγωγή στην… αναπλήρωση
Τον 6ο και 5ο χρόνο που εργάζονται ως αναπληρωτές συμπληρώνουν αντίστοιχα οι Γιάννης Κίδας από τις Σέρρες και Αουρόρα Χίλα από την Αρτα που πλέον εργάζονται στο 1ο Ειδικό Σχολείο Χανίων αφού έχουν κάνει σπουδές στην Ειδική Αγωγή.
«Τον Σεπτέμβριο του 2013 τα αποτελέσματα βγήκαν στις 11 το βράδυ και έπρεπε την επόμενη το πρωί να είμαι στη Ρόδο. Καταλαβαίνετε ότι έκανα έναν αγώνα δρόμου… Πήγα στη Ρόδο και από εκεί με έστειλαν στην Κω. Εκεί έμεινα ένα χρόνο. Την επόμενη χρονιά βρέθηκα στην Αθήνα, έπειτα για δύο χρόνια στον Αγιο Νικόλαο, ένα χρόνο στην Πάτρα και φέτος για πρώτη φορά στα Χανιά. Να σκεφτείς ότι όταν σκεφτόμουν τι να σπουδάσω ήμουν ανάμεσα στον δάσκαλο και τον στρατιωτικό και υπερίσχυσε το πρώτο γιατί το δεύτερο έχει… πολλές μεταθέσεις!» μας αφηγείται ο Γιάννης.
Τον ρωτάμε για το τι κρατάει από την περιπλάνησή του αυτήν την τελευταία 6ετία. «Δεν μπορώ να μην κρατήσω κάθε χρόνο στα τέλη Αυγούστου το άγχος μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα για το πού θα πάω και η ταλαιπωρία κάθε Σεπτέμβρη για να βρούμε σπίτι. Για τους φοιτητές τα αποτελέσματα βγαίνουν 15 Αυγούστου και τα μαθήματα ξεκινάνε 1η Οκτωβρίου. Για μας πρέπει να είσαι την επόμενη των αποτελεσμάτων στον τόπο που τοποθετήθηκες και στη συνέχεια να βρεις ξενοδοχείο μέχρις ότου μάθεις το σχολείο που θα τοποθετηθείς ώστε να βρεις και σπίτι εκεί κοντά! Το άγχος είναι πολύ μεγάλο. Και τα δύο τελευταία χρόνια έχουμε ένα “προνόμιο” σε σχέση με τους άλλους αναπληρωτές να μας παίρνουν σχετικά νωρίς και να είμαστε από την 1η ημέρα στο σχολείο» δηλώνει ο εκπαιδευτικός.

“ΣΟΚ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ”
«Επειδή είμαστε εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής υπάρχει και ένα άλλο πολύ μεγάλο θέμα. Κάνουμε μάθημα σε παιδιά με ειδικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες και δεν είναι ό,τι καλύτερο να αλλάζουν κάθε χρόνο δάσκαλους. Στο 1ο Ειδικό φέτος πήγαμε 6 νέοι δάσκαλοι! Ολοι οι προηγούμενοι ήταν αναπληρωτές. Για τα παιδιά ήταν μεγάλο “σοκ”, να μην έχουν γνώριμα πρόσωπα και οι πρώτες ημέρες και για αυτά και για μας ήταν πολύ δύσκολες. Ακόμα δεν έχουμε κερδίσει την εμπιστοσύνη τους. Τα παιδιά αυτά θέλουν ένα πρόσωπο αναφοράς, να νιώθουν μια ασφάλεια» είναι τα λόγια της Αουρόρα. Η νέα εκπαιδευτικός ήλθε από την Αρτα πριν από 5 χρόνια και κάθε χρόνο επανατοποθετείται στα Χανιά.
«Είμαι τυχερή σε αυτό» λέει η κοπέλα, που όταν την ρωτάμε για το κόστος ζωής παρατηρεί πως «είναι πολύ μεγάλο, γιατί έχω αλλάξει και εγώ σπίτια, έχω ψάξει αρκετά και αν δεν δούλευα το καλοκαίρι δεν θα μπορούσα να πληρώσω τα έξοδα μετακίνησης και τα έξοδα μου μέχρι να μας πληρώσουν. Γιατί μια γκαρσονιέρα ανθρώπινη κοστίζει από 300 ευρώ και πάνω και είναι πραγματικά εξοντωτικές οι τιμές για μας».
Σε αυτό το σημείο παρεμβαίνει και ο Γιάννης. «Για μένα ήταν ό,τι το χειρότερο αυτό το πράγμα, η εύρεση στέγασης. Μας βλέπουν ως μια ευκαιρία για να βγάλουν χρήματα, μας ρωτάνε τι μισθό παίρνουμε, μας λένε ότι θα πρέπει να φύγουμε στις αρχές Ιουνίου! Αυτή είναι η πραγματικότητα που βιώνουμε!».
Οι δύο νέοι εκπαιδευτικοί προβληματίζονται και για τον χώρο όπου φιλοξενεί ται το 1ο Ειδικό Σχολείο αφού παρουσιάζει πάρα πολλά προβλήματα (δεν λειτουργεί ασανσέρ, πολλά σκαλιά, οι μισές αίθουσες έχουν μπαλκονόπορτες χωρίς κάγκελα κ.α.) για τα οποία θα ήθελαν την στήριξη των τοπικών φορέων.
Παράλληλα σημειώνουν την ανάγκη στήριξης από τους γονείς και την κοινωνία προκειμένου να γίνουν οι αναγκαίες μόνιμες προσλήψεις.

«Εννιά χρόνια, εννιά προορισμοί»
«Είμαστε χρηματοδότες του Υπουργείου Παιδείας! Με ελάχιστους μισθούς, σε συνθήκες ελαστικής εργασίας προσπαθούμε να σταθούμε αξιοπρεπώς πηγαίνοντας σχεδόν κάθε χρόνο σε άλλη περιοχή της χώρας» αναφέρει ο Αλί Μουσταφάογλου, δάσκαλος από τη μειονότητα της Θράκης που αυτήν την εποχή υπηρετεί στα Χανιά. Μας περιγράφει ένα απίστευτο οδοιπορικό, 9 μεταθέσεων σε 9 χρόνια σε κάθε σχεδόν γωνιά της χώρας.
«Νιώθεις το αίσθημα πολλές φορές ότι είσαι ο άνθρωπος που λυπούνται όλοι, ο δασκαλάκος, ο άνθρωπος που είσαι το μπαλάκι που το πετάνε ανά τη χώρα και η εύκολη λύση. Ευτυχώς για μας η παρηγορία είναι τα βλέμματα των παιδιών κάθε φορά που μπαίνουμε στην  τάξη

• ΖΑΚΥΝΘΟΣ: «Πρώτος σταθμός οι Ορθωνιές Ζακύνθου σε ένα απομακρυσμένο, μονοθέσιο σχολείο. Ακόμα και τότε ήταν δύσκολο να βρεις σπίτι σε ένα χωριό με 50 κατοίκους, το ενοίκιο από τον πρόεδρο του χωριού ήταν 300 ευρώ. Για αυτό και οι τοπικοί φορείς, δήμαρχοι, Περιφέρειες θα ’πρεπε να έχουν κάποια μέριμνα για τη στέγαση των αναπληρωτών δασκάλων που αμείβονται ελάχιστα και πηγαίνουν στα απομακρυσμένα χωριά και περιοχές για να διδάξουν τα παιδιά εκεί…»

• ΚΕΡΚΥΡΑ: «Δεύτερη χρονιά η Κέρκυρα. Τα ίδια προβλήματα με τη στέγαση».

• ΝΑΞΟΣ: «Τρίτη χρονιά η Νάξος, η Κομιακή ένα ορεινό χωριό του νησιού. Σε αντίθεση με τη Ζάκυνθο ο πρόεδρος εκεί είχε παραχωρήσει σε εμένα και στον αγροτικό γιατρό ένα δωμάτιο στον ξενώνα ώστε να μένουμε δωρεάν! 10 μαθητές εκεί με έξι τάξεις, πάλι μονοθέσιο. Εκτελούσα και χρέη προϊσταμένου. Ο αναπληρωτής προϊστάμενος παίρνει το επίδομα των 70 ευρώ, ενώ ο μόνιμος προϊστάμενος 150 ευρώ για την ίδια θέση για την ίδια δουλειά! Δεν έχεις δικαίωμα ούτε να αρρωστήσεις, δεν μπορείς να πάρεις αναρρωτική άδεια γιατί οι συμβάσεις μας είναι ιδιωτικού δικαίου. Για αυτό και διεκδικούμε την εξίσωση των εργασιακών μας δικαιωμάτων…»

• ΜΕΛΙΣΣΙΑ ΑΘΗΝΑ: «Από τα μονοθέσια σε ένα τεράστιο σχολείο με 400 μαθητές ως εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης. Εξαιτίας της πολιτικής των συγχωνεύσεων, των συμπτήξεων των τμημάτων που ξεκίνησαν στην αρχή της χρονιάς και συνεχίζονται. Υπήρχαν διαγνώσεις από το ΚΕΔΥ ότι το παιδί είχε ανάγκη παράλληλης στήριξης συνεχώς και το Υπουργείο Παιδείας έλεγε ότι ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να πάει σε 3 παιδιά. Και εγώ ο επιστήμονας  αναιρούμαι, και η δουλειά των ανθρώπων στα ΚΕΔΥ αναιρείται. Δεν δέχθηκαν ένα τέτοιο διαμοιρασμό, υπήρξαν κινητοποιήσεις με τη στήριξη γονιών, των άλλων εκπαιδευτικών και αναγκάστηκε τότε το υπουργείο να φέρει και δεύτερο εκπαιδευτικό όπως είχε υποχρέωση κιόλας.

• ΑΜΟΡΓΟΣ: «Πάλι στην άγονη γραμμή, στην Αρκεσίνη ένα χωριό στα νότια με πολύ άσχημο οδικό δίκτυο. Εκεί είχα ένα πολύ άσχημο ατύχημα, ευτυχώς γλύτωσα τα χειρότερα. Σε ένα δημοτικό σχολείο με 14 μαθητές… Και όλα αυτά πάντα μέσα στη αβεβαιότητα για το πότε θα γίνει η πρόσληψη, αν θα είσαι δάσκαλος τάξης, στο ολοήμερο, στην παράλληλη κ.ά.

• ΣΧΟΙΝΟΥΣΑ: «Στο μικρό νησί, πάλι μονοθέσιο σχολείο με 7 μαθητές. Με ένα αγροτικό ιατρείο, να περιμένεις τον “Σκοπελίτη” το πλοίο να σου φέρει την παραγγελία από το Super market της Νάξου, γιατί οι τιμές στις Σχοινούσα ήταν διπλάσιες…».

• ΜΗΛΟΣ: «Νέα χρονιά, νέο νησί αυτή τη φορά στη Μήλο. Νέα αναζήτηση σπιτιού, τιμές πάλι στα ύψη 400 και 450 ευρώ! Παράλογα πράγματα παραπάνω από το μισό του μισθού.  Ξανά από το μηδέν, άλλο σχολείο, άλλα παιδιά.»

• ΗΡΑΚΛΕΙΑ: «Το μικρό νησί κάτω από τη Νάξο στα Κουφονήσια. Εξαιρετικοί άνθρωποι, πολύ καλή ατμόσφαιρα. Το καλό σε αυτές τις περιοχές είναι ότι μπορεί η επίσημη πολιτεία και το κράτος να σε αντιμετωπίζουν ως το “δασκαλάκο” αλλά εκεί υπάρχει εκτίμηση και σεβασμός για αυτό που επιτελείς. Τον γονέα θα τον δεις το απόγευμα στο καφενείο, θα παίξετε μαζί χαρτιά, θα σε καλέσει σπίτι να φάτε μαζί το ψάρι που έβγαλε ο ίδιος.

• ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ: «Φετινός σταθμός το Κολυμπάρι Χανίων, το Δημοτικό Σχολείο. Ευτυχώς μαζί με τη σύντροφο μου. Επιτέλους μαζί! Είναι το θετικό της Κρήτης ότι έχει πολύ μεγάλες ανάγκες. Μπορεί να μην είσαι σίγουρος για το πού θα τοποθετηθείς αλλά ήμασταν τυχεροί».

Η ελπίδα για τον εκπαιδευτικό είναι επιτέλους κάποια στιγμή να δικαιωθούν οι αγώνες και οι προσπάθειες ετών. «Οι τοπικές κοινωνίες μαζί με τους εκπαιδευτικούς πρέπει να ζητήσουν μόνιμους εκπαιδευτικούς για αυτές τις θέσεις. Οι προσλήψεις να γίνονται από τον κρατικό προϋπολογισμό   π.χ. με το ΕΣΠΑ είναι ένα άλλο καθεστώς με τις εργασιακές σου σχέσεις να είναι πάλι ελαστικές. Η κανονικότητα που ζούμε είναι η υποχρηματοδότηση, που λειτουργεί σε βάρος των ίδιων των μαθητών των γονέων, των εκπαιδευτικών, όλης της κοινωνίας. Διαβάζουμε για πλεονάσματα 6 και 7 δισ. ευρώ, είναι δυνατόν να μην διατίθεται ένα μέρος των πόρων αυτών για την Παιδεία; Για αυτό ζητάμε άμεσα, τώρα μόνιμους και μαζικούς διορισμούς».

ΤΟΠΙΚΑ

Ο πιστός “στρατιώτης” της Tοπικής Aυτοδιοίκησης

Ο Θανάσης Φυτουράκης εδώ και οκτώ χρόνια δίνει ανελλιπώς το “παρών” 
σε συνεδριάσεις Δημοτικών Συμβουλίων ως εκπρόσωπος της τοπικής κοινότητας Θερίσου Βρέξει-χιονίσει, είτε τα θέματα είναι σοβαρά, είτε η συζήτηση έκτακτη ή τακτική ο κ. Θανάσης Φυτουράκης, πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Θερίσου είναι παρών στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων.

Oκτώ χρόνια εκλεγμένος εκπρόσωπος της τοπικής κοινότητας Θερίσου ο κ. Θανάσης έχει απουσίες μετρημένες στα δάχτυλα του ενός χεριού αφού κατά γενική ομολογία είναι πάντα παρών στις συνεδριάσεις, σχεδόν μόνιμα στη θέση του πίσω από τα κεντρικά έδρανα του Συμβουλίου.
Την ώρα που υπάρχουν δημοτικοί σύμβουλοι που εκλέχθηκαν με πολλές εκατοντάδες ψήφους αλλά δεν πατάνε το πόδι τους στις συνεδριάσεις ο κ. Θανάσης κάνει 30 χλμ. πήγαινε- έλα για να παρακολουθήσει τις συνεδριάσεις, ενώ τα ίδια χιλιόμετρα κάνει και 2 και 3 φορές την εβδομάδα προκειμένου να κατέβει στο Δήμο, να πάει στις υπηρεσίες για να “κυνηγήσει” θέματα του χωριού.
Το συναντάμε νωρίς το πρωί μετά από μια επίσκεψη στις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου. «Ότι κάνω το κάνω με πρωτόκολλο, έτσι τα διεκδικώ όλα και πηγαίνω συχνά στην τεχνική υπηρεσία, στον ηλεκτροφωτισμό στην οικονομική. Αν δεν πιέσεις δουλειά δεν γίνεται…αν δεν κλάψει το μωρό (το χωριό, η τοπική κοινότητα) η μαμά (ο δήμος) δεν θα του δώσει να φάει» είναι το σχόλιο του κ. Θανάση.
Ο πρόεδρος του τοπικού Θερίσου λαμβάνει ένα ποσό 280 ευρώ το μήνα, που όπως λέει «δεν φτάνουν ούτε για τα καύσιμα που δίνω κάθε μήνα, συν τα τηλεφωνήματα στις υπηρεσίες. Ειδικά στο “Πράσινο Ταμείο” που διαχειρίζεται τα χρήματα της Σαμαριάς μπορεί να έχω τηλεφωνήσει και …30 φορές τις τελευταίες ημέρες!»
Ο κ. Θανάσης μέχρι το 2002 ζούσε μετανάστης στη Γερμανία όπου εργάζονταν για πολλά χρόνια σε μια εταιρεία που κατασκεύαζε (ατέρμονες) σύστημα τιμονιών και σασμάν. Επέστρεψε στο χωριό του και «επειδή μου αρέσει η ενασχόληση με τα κοινά αποφάσισα να ασχοληθώ. Εκλέχθηκα το 2010 τότε με το ψηφοδέλτιο του Γρ. Αρχοντάκη, και εκλέχθηκα και πάλι το 2014 με το ψηφοδέλτιο του Μ. Σκουλάκη. Και από την προηγούμενη δημοτική αρχή και από τη σημερινή έχουμε καταφέρει να κάνουμε πολλά πράγματα στο χωριό του Θερίσου. Έχουν δοθεί περίπου 1.100.000 ευρώ σε έργα στο χωριό, αναπλάσεις, Μουσείο Εθν. Αντίστασης, Μουσείο Βενιζέλου, ασφαλτοστρώσεις κα. Πήραμε και 60.000 ευρώ μετά από πολύ αγώνα από τις εισπράξεις του Εθνικού Δρυμού Σαμαριάς (φαράγγι Σαμαριάς) και γενικά είμαι υπερ ευχαριστημένος από το έργο που έχει γίνει. Να ναι καλά όλοι οι υπάλληλοι του Δήμου δεν έχω κανένα παράπονο. Ούτε από τις δημοτικές αρχές και ο κ. Σκουλάκης έκανε πάρα πολλά και ο κ. Βάμβουκας προσπαθεί» λέει.

ΑΠΟΓΟΗΤΕΥΣΕΙΣ
Τον θυμόμαστε σε όλα τα Δημοτικά Συμβούλια να δίνει το παρών, να ακούει με προσοχή, να σημειώνει. «Έχω ή δεν έχω θέμα για τ χωριό συμμετέχω, πρέπει να είσαι παρών, να ακούς, να μαθαίνεις τι γίνεται για το δήμο, να σχηματίσεις άποψη για τα γεγονότα» λέει αλλά δεν κρύβει την απογοήτευση του για τις πολύ συχνές εντάσεις μέσα στο συμβούλια.
«Γενικά είμαι απογοητευμένος, άσχημο κλίμα πολλές φορές. Υπάρχει μια λογική η αντιπολίτευση να κατηγορεί τη δημοτική αρχή και στη συνέχεια όταν γίνεται αυτή δημοτική αρχή να ακούει τις ίδιες κατηγορίες από αυτούς που έγιναν αντιπολίτευση. Για μένα ο γνώμονας όλων πρέπει να είναι το συμφέρον του δημότη. Δεν σου το κρύβω ότι πολλές φορές σκέφθηκα να σηκωθώ να φύγω γιατί έβλεπα να μην υπάχει συνεργασία. Αντιπαλότητες χωρίς λόγο πολλές φορές. Αυτά δεν θα έχουν καλά αποτελέσματα για το Δήμο, εγώ αυτό καταλαβαίνω» αναφέρει.
Όσο για τους δημότες αυτοί πολλές φορές αντιμετωπίζουν τον εκάστοτε πρόεδρο του τοπικού ως το…δήμαρχο. «Τους καταλαβαίνω γιατί έχουν απαιτήσεις και δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες, στους αντιδημάρχους, στο δήμαρχο. Για αυτό και απευθύνονται στον τοπικό σύμβουλο και πρέπει αυτός να τρέξει.
Και δυστυχώς υπάρχουν πολλοί τοπικοί που έχουν απογοητευτεί και τα έχουν εγκαταλείψει. Αν δεν έχεις όρεξη να προσφέρεις καλύτερα να μένεις σπίτι σου. Υπάρχουν βέβαια και δραστήριοι ο Φωκάς από τη Σούδα, ο Μιχαηλίδης από τα Περβόλια, ο Καλομοίρης από τα Νεροκούρου… Αλλά η αλήθεια είναι ότι χρήματα δεν υπάρχουν πλέον όπως ήταν παλιά και η συνένωση έκανε μεγάλη ζημιά στους πρώην περιαστικούς δήμους».
Όσο για το μέλλον ο κ. Θανάσης είναι ξεκάθαρος. «Δεν θα είμαι ξανά υποψήφιος. Αυτή η απόφαση μου μπορεί να στεναχωρήσει πολλούς, να χαρούν και κάποιοι άλλοι. Όμως ότι δεν θα είμαι υποψήφιος δεν σημαίνει ότι δεν θα είμαι ενεργός» καταλήγει .

«Τιμά την ψήφο των συμπολιτών του»
«Ο κ. Φυτουράκης τιμά με τον καλύτερο τρόπο την ψήφο τον συμπολιτών του και βρίσκεται σε κάθε δημοτικό συμβούλιο» δηλώνει ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων κ. Μανώλης Αδοντάκης, επισημαίνοντας τη διαρκή παρουσία του τοπικού συμβούλου σε όλες σχεδόν τις συνεδριάσεις από το 2011 μέχρι και σήμερα.
«Η παρουσία του δεν είναι τυπική αφού έχει και πολλές προτάσεις για το χωριό του» καταλήγει ο κ. Αδοντάκης.

Διάβασα πρόσφατα το συγκεκριμένο βιβλίο του Έλληνα πανεπιστημιακού στον Καναδά κ. Θανάση Φωτίου...μια εξαιρετική μελέτη, μια δουλειά 15 ετών που καταγράφει ολόκληρη την αιματηρή πορεία του Φριτς Σούμπερτ και των “Σουμπεριτών' στην Κρήτη και στη Μακεδονία. Όπως γράψαμε προχθές στα "Χ.Ν." στην παρουσίαση του βιβλίου..
«Για μια 15ετία ο συγγραφέας συγκέντρωσε εκατοντάδες μαρτυρίες, αρχεία στην Ελλάδα και Γερμανικά αρχεία ακολουθώντας τα βήματα των ναζί του Σούμπερτ και των εγκλημάτων που διέπραξαν σε Κρήτη και Μακεδονία όπου έδρασαν. Ο συγγραφέας με επιστημονική έρευνα και πλούσια στοιχεία καταρρίπτει ένα σωρό μύθους που αναπτύχθηκαν τα μεταπολεμικά χρόνια (πχ. ότι ο Σουμπερτ ήταν Ελληνικής καταγωγής είχε γεννηθεί στη Σμύρνη και είχε πολεμήσει στο στρατό του Κεμάλ εναντίων των Ελλήνων. Ο συγγραφέας με ξεκάθαρα στοιχεία αποδεικνύει ότι ο Σούμπερτ γεννήθηκε στο Ντόρμουντ, ζούσε για χρόνια στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου όπου έμαθε τα ελληνικά).
Στα πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία του Σούμπερτ η αποκάλυψη όλων των ανδρών που υπηρέτησαν δίπλα του των λεγομένων και Σουμπεριτών, τα ονόματα τους, τον τόπο καταγωγή τους και την τύχη τους μετά τον πόλεμο. 
Μια συγκλονιστική ιστορική έρευνα από τις εκδόσεις “Επίκεντρο” που ρίχνει το φως σε μια από τις πιο φρικτές μορφές της ναζιστικής κατοχής στην Ελλάδα αλλά και των στους ντόπιους συνεργάτες του.
Το βιβλίο είναι απαραίτητο ειδικά στους Χανιώτες και στους Κρητικούς που τους ενδιαφέρει η ιστορική έρευνα καθώς δίνει απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα αναφορικά με αυτήν την εγκληματική προσωπικότητα, κυρίως όμως καταρρίπτει μύθους και υπερβολές που είχαμε όλοι διαβάσει τα προηγούμενα χρόνια...και τα καταρρίπτει με στοιχεία και με έρευνα. Δυστυχώς τυπώθηκε μόλις σε 1000 αντίτυπα (!)...προφανώς αν επιχειρούσε ο συγγραφέας να αναθεωρήσει την ιστορία και να μας πει ότι οι συνεργάτες των γερμανών ήταν φιλήσυχοι πολίτες που πήραν τα όπλα για να αντισταθούν στην καταπίεση των ανταρτών θα είχε υπερδιαφημιστεί από τις αλυσίδες βιβλίων και ορισμένα ΜΜΕ.

 — στην τοποθεσία Χανιά.